Η μάζα και ο χαρακτήρας της.

Πολλά ψυχολογικά στοιχεία των μαζών είναι κοινά με αυτά των μεμονωμένων ατόμων, άλλα, αντιθέτως, δε συναντώνται παρά μόνο στις ομάδες. Το εκπληκτικότερο που παρουσιάζει μια ψυχολογική μάζα είναι το εξής: όποια κι αν είναι τα είδη της ζωής τους, οι ασχολίες τους, ο χαρακτήρας τους ή οι ικανότητες τους, και μόνο το γεγονός ότι έχουν μετατραπεί σε μάζα, τα προικίζει με ένα είδος συλλογικής ψυχής. Αυτή η ψυχή τα κάνει να αισθάνονται, να σκέπτονται και να πράττουν με ένα τρόπο εντελώς διαφορετικό από αυτό με τον οποίο αισθανόταν, σκεφτόταν και έπραττε καθένας από αυτούς ξεχωριστά. Ορισμένες ιδέες, ορισμένα αισθήματα δεν εμφανίζονται ή δε μεταμορφώνονται σε πράξεις παρά μόνο στα άτομα που συνιστούν μάζα. Η ψυχολογική μάζα είναι ένα ον προσωρινό, συντεθειμένο από ετερογενή στοιχεία, συνδεδεμένα για μια στιγμή, ακριβώς όπως τα κύτταρα ενός ζωντανού σώματος σχηματίζουν με την ένωση τους ένα καινούργιο ον, το οποίο εκδηλώνει χαρακτήρες εντελώς διαφορετικούς από αυτούς που διαθέτει καθένα από αυτά τα κύτταρα.
Σε αντίθεση με μια άποψη που ξαφνιάζεται κανείς να τη συναντά κάτω από την πένα ενός φιλοσόφου τόσο διεισδυτικού όσο ο H. Spencer, μέσα στη συνάθροιση που συνιστά μια μάζα, δεν υπάρχει καθόλου άθροισμα και μέσος όρος στοιχείων, αλλά συνδυασμός και δημιουργία καινούργιων χαρακτήρων. Το ίδιο στη χημεία. Ορισμένα στοιχεία που είναι συμπαρόντα, οι βάσεις και τα οξέα για παράδειγμα, συνδυάζονται για να σχηματίσουν ένα καινούργιο σώμα, προικισμένο με ιδιότητες διαφορετικές από αυτές των σωμάτων που χρησίμευσαν για να το συστήσουν. Εύκολα διαπιστώνουμε πόσο το άτομο μέσα στη μάζα διαφέρει από το μεμονωμένο άτομο. Τις αιτίες όμως μιας τέτοιας διαφοράς είναι λιγότερο εύκολο να τις ανακαλύψουμε.
Για να καταφέρουμε να τις διαβλέψουμε, πρέπει να θυμηθούμε κατ’ αρχάς αυτή τη παρατήρηση της σύγχρονης ψυχολογίας: ότι δεν είναι μόνο στην οργανική ζωή, αλλά ακόμη και στη λειτουργία του νου που τα ασυνείδητα φαινόμενα παίζουν ένα πρωταρχικό ρόλο. Η συνειδητή ζωή του πνεύματος δεν αντιπροσωπεύει παρά ένα πολύ μικρό μέρος δίπλα στην ασυνείδητη ζωή του. Ο πιο οξυδερκής αναλυτής, ο πιο διεισδυτικός παρατηρητής δεν καταφέρνει να ανακαλύψει παρά ένα πολύ μικρό αριθμό των ασυνείδητων κινήτρων που την κατευθύνουν. Οι συνειδητές μας πράξεις απορρέουν από ένα ασυνείδητο υπόστρωμα που διαμορφώνεται κυρίως από κληρονομικές επιδράσεις. Αυτό το υπόστρωμα περικλείει τα αναρίθμητα προγονικά κατάλοιπα που συνιστούν τη ψυχή της φυλής. Πίσω από τις αναγνωρισμένες αιτίες των πράξεων μας, βρίσκονται μυστικές αιτίες που τις αγνοούμε. Οι περισσότερες από τις καθημερινές μας πράξεις είναι το αποτέλεσμα κρυμμένων κινήτρων που μας διαφεύγουν.

Advertisements
This entry was posted in ΠΟΛΙΤΙΚΗ and tagged . Bookmark the permalink.

Γράψτε ένα σχόλιο.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s